در این مقاله به معرفی برندگان جایزه تورینگ (جایزه نوبل برای علوم کامپیوتر) می پردازیم.جایزه آ. ام. تورینگ هر ساله از سوی انجمن ماشینهای محاسب (ACM) به اشخاصی که سهم بسزایی در زمینه کامپیوتر دارند، اعطا میشود. از آن جایی که جایزه نوبل برای علوم کامپیوتر وجود ندارد، از این جایزه به عنوان جایزه نوبل در کامپیوتر یاد میشود. این جایزه به افتخار آلن تورینگ پدر علوم کامپیوتر نامگذاری شدهاست. شرکتهای گوگل و اینتل حامیان مالی این جایزه ۲۵۰،۰۰۰ دلاری هستند.
1966
پرلیس در تمام زندگی حرفهای خود، علاقه خاصی به زبانهای برنامهنویسی داشت. در سال 1957 او با سمت رئیس کمیته زبانهای برنامهنویسی انجمن ماشینهای محاسباتی، برای ایجاد یک زبان برنامهنویسی جهانی مشترک آغاز به کار و در سال 1958 در کنفرانسی در زوریخ، «الگول» را معرفی کرد. الگول یک زبان نسل دوم است که به طراحی پاسکال منجر شد و کمک شایانی به پیشرفت زبانهای برنامهنویسی کرد. وی از سال 1962تا سال 1964 سمت ریاست انجمن ماشینهای محاسباتی (ACM) را عهدهدار بود و در سال 1966 به خاطر تأثیرش در تکنیکهای برنامهنویسی پیشرفته و ساخت کامپایلر، مفتخر به دریافت نخستین جایزه تورینگ شد.
1967
پروفسور ویلکس در سال 1949 به عنوان بهترین سازنده وطراح EDSAC (نخستین کامپیوتر رقمی الکترونیکی حاوی برنامههای ذخیره شده داخلی) شناخته شد. او همچنین در سال 1951 به عنوان نویسنده کتاب «تهیه برنامه برای کامپیوترهای دیجیتال الکترونیکی»- به همراه ویلر وگیل - که به عنوان اثری مؤثر درکتابخانههای برنامه شناخته شده است، معرفی شد. ویلکس به دلیل طراحی EDSAC و انتشار این كتاب در سال 1967 موفق به دریافت جایزه تورینگ شد.
1968
ریچارد همینگ مدرک دکترای خود را در رشته ریاضیات از دانشگاه ایلینوی در اوربانا شامپاین دریافت کرد. مقاله مشهور همینگ درباره آشکارسازی و تصحیح خطا در سال 1950 انتشار یافت. همچنین همینگ در سال 1956 روی IBM360، یکی از ابتداییترین کامپیوترهای آیبیام کار میکرد که کار او منجر به توسعه زبان برنامهنویسی جدیدی شد. او به علت فعالیت در مورد روشهای عددی، سیستمهای خودکار برنامهنویسی و كدهاي تشخیص و برطرفسازي خطا، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد. او علاوه بر جایزه تورینگ افتخارات دیگری مانند دریافت جایزه Emanuel R.Piore (در سال ۱۹۷۹) و Harold Pender، (در سال ۱۹۸۱) را از آن خود کرد.
1969
ماروین مینسکی یکی از پایهگذاران لابراتوارهای هوش مصنوعی و علوم کامپیوتر در مؤسسه فناوری ماساچوست است. تحقیقات او شامل موارد مهمی در رابطه با روانشناسی شناختی، شبکههای عصبی، نظریه ماشینها، ریاضیات نمادین، کار روی یادگیری دانش و به ویژه هوش مصنوعی است و به خاطر نقش محوریاش در ایجاد، شکلدهی، ارتقا و پیشبرد هوش مصنوعی، در سال 1969 موفق به دریافت جایزه تورینگ شد. ماروین مینسکی علاوه بر دریافت جایزه تورینگ، در سال 1989جایزهKillian درMIT، در سال 1990 جایزه Japan Prize Laureate، در سال 1991 جایزه بهترین تحقیق IJCAI در سال 1995 جایزه Joseph Priestly و جایزه پیشگامان کامپیوتر IEEE Computer Society ,Computer Pioneer و در سال 2001 جایزه Optical Society of America R.W. Wood را نیز دریافت کرد. پروفسور ماروین مینسکی تا سال ۲۰۰۳ هشت كتاب درسی در رشتههای علوم كامپیوتر نیز تألیف كرد.
1970
جیمز هاردی ویلکینسون از دانشمندان برجسته در زمینه محاسبات عددی است. وی به علت تحقیق در زمینه آنالیز عددی که نقش بسزایی در آسانتر کردن استفاده از کامپیوترهای دیجیتال با سرعت بالا داشت و همچنین به علت جایگاه ویژهاش در محاسبات جبر خطی وآنالیز خطای بازگشتی، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد. جیمز ویلکینسون همچنین در سال 1987 موفق به دریافت جایزه American Mathematical Society Chauvenet نیز شد.
1971
دکتر جان مک کارتی به دلیل کار روی مقالهای با نام «وضعیت کنونی مطالعات درحوزه هوش مصنوعی» و انتشار کتاب «فرموله کردن احساسات عمومی» منتخب دریافت جایزه تورینگ شد. او علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1985 جایزه پژوهش برگزیده در حوزه هوش مصنوعی کنفرانس بین المللی هوش مصنوعی، در سال 1988 جایزه کیوتو، در سال 1990 مدال ملی علوم و جایزه انجمن هوش مصنوعی امریکا را نیز دریافت کرد.
1972
ادسخر دایکسترا جایزه تورینگ را به خاطر کمکهای بنیادین به پیشبرد زبانهای برنامهنویسی، چالشهای فکری و پافشاری برای نشاندادن اینکه برنامهها باید به درستی پیادهسازی شوند و همچنین درک صحیحش از مشکلات موجود در پایههای طراحی برنامه، دریافت کرد. سمافورها نخستینبار توسط ادسخر دایکسترا معرفی شدند و امروزه به طور گستردهای در سیستمعاملها مورد استفاده قرار میگیرند. او علاوهبر جایزه تورینگ، در سال 1974 جایزه AFIPS Harry Goode Memorial و در سال 1982 جایزه IEEE Computer Society ,Computer Pioneer، در سال 1974 جایزه ACM Influential Paper (این جایزه در سال 2003 به جایزه دایکسترا تغییر نام یافت) را نیز دریافت کرد.
1973
چارلز باخمن در رشته مهندسی مکانیک تحصیل کرده و از پیشگامان سیستم مدیریت پایگاه داده است. مقالات و فرضیههای او کاربرد بسیار مؤثرتری برای دسترسی به وسایل ذخیرهسازی فراهم میکند. باخمن به عنوان مدیر و مشاور سیستمهای دادهای بسیاری از شرکتهای بزرگ مانندDow Chemical Corporation، جنرال الکتریک، Honeywell و...فعالیت کرده است. باخمن به دلیل مشارکتهای برجسته خود در فناوری پایگاه داده، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد.
1974
دونالد کنوث استاد افتخاری دانشگاه استنفورد در ایالت کالیفرنیا است. وی به دلیل مجموعه کتابهای «هنر برنامهنویسی کامپیوتر» که یکی از گرانبهاترین مراجع در زمینه علوم کامپیوتر به شمار میرود، شهرت فراوانی یافت. او آنالیز الگوریتمها را پایهگذاری کرد و سهم فراوانی در گسترش مبانی نظری شاخههای مختلف کامپیوتر داشته است. جایزه تورینگ به دلیل سهم عمده وی در آنالیز الگوریتم و طراحی زبانهای برنامهنویسی و به طور خاص برای فعالیت عمده وی در انتشار مجموعه «هنر برنامه نویسی کامپیوتر» به وی تعلق گرفت. کنوث علاوه بر جایزه تورینگ بیش از 100 جایزه و افتخار دیگر از جمله مدال ملی علوم در سال 1979، جایزه پیشگامان کامپیوتر انجمن کامپیوتر در سال 1982و مدال IEEE John von Neumann در سال 1995 را نیز دریافت کرده است. همچنین در سال 1990 برای قدردانی از فعالیتها و کمکهای کنوث به علوم کامپیوتر، لقب منحصربه فرد «استاد در هنر برنامهنویسی کامپیوتر» به وی اهدا شد.
1975
آلن نویل و هربرت سیمون اقتصاددان، مطالعههایی درباره توانایی حل مسئله توسط انسانها انجام دادند و تلاش کردند به مطالعههای خود رسمیت ببخشند. در واقع کار این دو فرد به اساس و بنیان هوش مصنوعی تبدیل شد و تحقیقات جدی و پرثمری را در این باره پایهریزی کرد. گروه تحقیقاتی آنها از نتایج آزمایشهای روانشناختی انجام شده، استفاده میکرد تا بتواند برنامههایی را طراحی کند که شیوه حل مسائل توسط انسانها را شبیهسازی کند. در واقع اساس کار آنها در شبیهسازی شناختی، این بود که سعی کنند نحوه فکر، درک، شناخت و حل مسائل توسط انسان را در کامپیوتر شبیهسازی کنند تا به این وسیله بتوانند، رفتار کامپیوتر را به انسان نزدیک کنند.آلن نویل علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1971 جایزه Harry Good Memorial، در سال 1975 جایزه ACM (Association for Comuting Machinery)، در سال 1990 جایزه IEEE Emanuel R.Piore و جوایزی از این دست را نیز دریافت کرده است.هربرت سیمون هم علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1978جایزه نوبل در اقتصاد، در سال 1986 مدال ملی علوم (National Medal of Science)، جایزه APA Lifetime Achievement را در سال 1993 و جایزه APSA Waldo را در سال 1995 دریافت کرده است.
1976
مایکل رابین و دانا اسکات به علت ارائه مفهوم ارزشمند ماشینهای غیرقطعی nondeterministic machines در مقالهای با عنوان «ماشینهای متناهی و مشکلات تصمیمگیری آنها» موفق به دریافت جایزه تورینگ شدند.دانا اسکات علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1972 جایزه Lerory P. Steele ، در سال 1989 جایزه Tarski lectures، در سال 1990 جایزه Harold Pender، در سال 1997 جایزه Rolf Schock، در سال 2001 جایزه Bolzano و در سال 2007 جایزه EATCS را نیز دریافت کرد.مایکل رابین نیز علاوه بر جایزه تورینگ، جوایز متعدد دیگری را دریافت کرده است.
1977
جان باکوس هدایت گروهی که نخستین زبان برنامهنویسی سطح بالا (فرترن) را اختراع کردند، به عهده داشت. او همچنین مخترع فرم باکوس - نائور یا به اختصار BNF نیز بود که تقریباً پراستفادهترین مجموعه نمادها برای تعریف نحو (Syntax) زبانهای صوری است. علاوه بر این باکوس زبان برنامهنویسی تابعی به نام افپی را نیز عرضه کرد که هدف اصلی ساختن برنامه به طور مستقیم از روی توابع ریاضی بود. او به دلیل مشارکتهای ژرف، تأثیرگذار و ماندگارش برای طراحی سامانههای برنامهنویسی کاربردی سطح بالا و به خصوص به دلیل کار روی فرترن و انتشار نخستین مقالات درباره شیوههای صوری برای توصیف زبانهای برنامهنویسی، جایزه تورینگ را دریافت کرد. او علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1967 جایزه IEEE Computer Society W. W. McDowell، در سال 1975 مدال ملی علوم (National Medal of Science) و در سال 1993 جایزه ACM Influential Paper National Academy of Engineering Draper را نیز دریافت کند.
1978
رابرت فلوید در طول حیات خود الگوریتمهای زیاد و تأثیرگذاری مانند Floyd-Warshall Algorithm (یافتن کوتاهترین مسیر یک گراف)، Floyd–Steinberg dithering (مفهوم انتشار خطا برای ارائه تصاویر) و Floyd’s cycle-finding Algorithm (تشخیص سیکلها در یک دنباله) را ارائه کرد. رابرت فلوید به دلیل تأثیرگذاری در روشهای ایجاد نرمافزارهای کارآمد و قابل اعتماد و کمک به کشف زیرشاخههای مهم از علوم کامپیوتر مانند تئوری تجزیه، معناشناسی زبانهای برنامهنویسی، تأیید خودکار برنامه، سنتز خودکار برنامه، آنالیز الگوریتمها و... منتخب دریافت جایزه تورینگ شد.
1979
کنت ایورسن نخستین فردی بود که بررسی کلی کاربرد درخت را به صورت بخشی از بررسی وسیعتری در مورد ساختارهای دادهها انجام داد. وی به دلیل تلاشهای پیشگامانهاش در زبانهای برنامهنویسی و تعریف نماد ریاضی ایجاد شده در شاخه محاسبات که در حال حاضر به عنوان APL شناخته میشود، سهم بسزایش در پیادهسازی سیستمهای تعاملی، استفادههای آموزشی از APL، و تئوری و تمرین زبانهای برنامهنویسی، موفق به اخذ جایزه تورینگ شد. کنت ایورسن علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1975 جایزه Harry Goode Memorial، در سال 1991 جایزه پیشگامان علومکامپیوتر IEEE Computer Society ,Computer Pioneer، در سال 1991 مدال ملی فناوریNational Medal of Technology و... را نیز بهدست آورد.
1980
آنتونی هار که با نام مستعار تونی هار در جهان شناخته شده است. به دلیل توسعه Quicksort، الگوریتم مرتبسازی معروف وی، منطق Hoare برای تأیید صحت برنامه توسعهیافته و زبان رسمی انتقال فرآیندهای متوالی (CSP) شهرت یافت. وی به دلیل مشارکتهای اساسی خود در تعریف و طراحی زبانهای برنامهنویسی، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد. آنتونی هار علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 2000 موفق به دریافت جایزه Kyoto Prize و Knighted by the Queen for services to education and computer science نیز شد.
1981
ادگار کاد خدمات ارزشمندی در زمینه کامپیوتر داشتهاست اما عمده شهرت او به دلیل ابداع مدل رابطهای است. وی به دلیل سهم اساسی و مستمرش در کاربرد و تئوری سیستمهای مدیریت پایگاه داده موفق به کسب جایزه تورینگ شد.ادگار کاد علاوه بر جایزه تورینگ جوایز بسیار دیگری از جمله جایزه IDUG 1st Annual Achievement در سال 1986، جایزه IEEE Computer Pioneer در سال 1996، جایزه DAMA International Achievement در سال 2001 را نیز دریافت کرد. همچنین به علت تلاشهای ادگار کاد شورای ACM نام جایزه نوآوری سالانه خود را از Annual Innovations Award به جایزه نوآوری کاد (F. Codd Innovations Award) تغییر داد.
1982
استفان کوک به دلیل نتایج بسیار مهم در نظریه پیچیدگی محاسباتی و همچنین ارائه مقاله «پیچیدگی قضیه اثبات رویهها» در سال 1971 در کنفرانس جدیدترین یافتههای انجمن ماشینآلات در تئوری محاسبات(Symposium on Theory of Computing)که مسئله انپی-کامل را پیریزی کرد، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد، استفان کوک علاوه بر جایزه تورینگ، جوایز بسیار دیگری از جمله Canada Council Killam Research Fellowship در سال 1982، جایزه Canada Council Izaak Walton Killam Memorial در سال 1997، CRM-Fields در سال 1999، جایزه Royal Society of Canada John L. Synge در سال 2006، جایزه NSERC Award of Excellence در سال 2007 و مدال Czech Academy of Sciences Bernard Bolzano در سال 2008 را نیز دریافت کرده است.
1983
دنیسریچی و کن تامپسون به دلیل تلاش برای توسعه نظریه سیستمعامل عمومی و به طور خاص برای اجرای سیستمعامل یونیکس موفق به دریافت جایزه تورینگ شدند. آنها جوایز متعددی از جمله جایزه IEEE Emmanuel R. Piore و ACM Software System در سال 1983، مدال the IEEE Richard W. Hamming در سال 1990، IEEE Computer Pioneer در سال 1994، جایزه Computer History Museum Fellow در سال 1997 و مدال ملی فناوری و نوآوریNational Medal of Technology در سال 1998 را نیز دریافت کردهاند. دنیس ریچی و کن تامپسون به نوشتن برنامههای بسیار زیبا معروفاند و خصوصیات روحی آن دو باعث شد تا همانند هم برنامه بنویسند و بتوانند به همراه هم پروژهای بزرگ را به پایان برسانند.دنیس ریچی را به عنوان خالق سیستمعامل یونیکس که لینوکس بر پایه هسته این سیستمعامل ساخته شده است، میشناختند. علاوه بر این او در سال ۱۹۷۱ زبان برنامهنویسی C را نیز اختراع کرد.کن تامپسون یک زبان تفسیری به نام B بر پایه BCPL ایجاد کرد که از آن برای پیادهسازی دوباره قسمتهای غیر هسته یونیکس استفاده کرد. ریچی (Type) را به زبان B اضافه کرد که بعدها از آن یک کامپایلر برای زبان C ایجاد شد.
1984
نیکلاوس ویرث زبانهای برنامهنویسی ماجولا، ماجولا ۲، اوبرون و پاسکال را پدید آورده است. وی همچنین سیستمعاملی ایجاد کرده بود که تنها از 1,5 مگابایت حافظه استفاده میکرد. نیکلاوس ویرث به دلیل توسعه دنبالهای از زبانهای برنامهنویسی نوآورانه مانند اویلر، الگول، ماجولا و پاسکال موفق به دریافت جایزه تورینگ شد. اوعلاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1988 جایزه IEEE Computer Society, Computer Pioneer، در سال 1988 جایزه IBM Europe Science and Technology و در سال 1999 مدال Leonardo da Vinci Medal, Societe Europeenne pour la Formation des Ingenieurs را نیز دریافت کرده است.
1985
۲۱ مسئله انپی-کامل کارپ، شامل ۲۱ مسئلهای است که ریچارد کارپ در مقاله برجسته خود با عنوان «سادهسازی در مسائل ترکیبی» ثابت کرد که انپی-کامل هستند. این مقاله تأثیرگرفته از نتایج بسیار مهم مطالعات استفان کوک در نظریه پیچیدگی محاسباتی است که اثبات نخستین مسئله انپی-کامل یعنی مسئله رضایت بولی بود. وی به دلیل نقش اساسی در تکمیل نظریه الگوریتمها مانند توسعه الگوریتمهای کارآمد در گردش شبکه و دیگر مسائل بهینهسازی ترکیبی، شناسایی محاسبات polynomial-time با مفهوم بصری از کارایی الگوریتم و مهمتر از همه، مشارکت در تکمیل نظریه انپی-کامل موفق به دریافت جایزه تورینگ شد. کارپ متدولوژی استاندارد جدیدی برای اثبات مسئله ان پی – کامل معرفی کرده که منجر به شناسایی بسیاری از مشکلات نظری و کاربردی به عنوان مشکل محاسباتی شده است. وی همچنین به همراه جان هاپکرافت در سال 1973 الگوریتمی با نام الگوریتم هاپکرافت – کارپ اختراع کردند که بزرگترین مجموعه از کوتاهترین مسیرهای افزایشی را پیدا میکند. ریچارد کارپ علاوه بر جایزه تورینگ تا به حال موفق به کسب جوایز دیگری از جمله جایزه Lanchester Prize in Operations Research در سال 1977، جایزه Fulkerson Prize in Discrete Mathematics در سال 1979، جایزه Distinguished Teaching در سال 1986، مدال ملی علوم National Medal of Science در سال 1996 و... نیز شده است.
1986
کارهایی که رابرت تارژان و جان هاپکرافت در دوره دکترا در دانشگاه استنفورد در زمینه آزمون مسطح بودن و سایر الگوریتمهای گرافها انجام دادند، کاربردهای وسیعی، از طرحبندی کارآمدتر تراشهها گرفته تا جانمایی بهتر نقشهها، پیدا کرد. این الگوریتمها تأکیدی بر قدرت یک تکنیک برنامهنویسی به نام جستوجوی ژرفایی است که هر روز میلیونها بار در بازیهای کامپیوتری، برنامههای نگارهای (گرافیکی) و کاربرگها به کار برده میشود. آنها به دلیل دستاوردهای اساسی در طراحی و تجزیه و تحلیل الگوریتمها و ساختار دادهها موفق به دریافت جایزه تورینگ شدهاند. جان هاپکرافت همچنین به همراه ریچارد کارپ در سال 1973 الگوریتمی با نام الگوریتم هاپکرافت – کارپ اختراع کردند که بزرگترین مجموعه از کوتاهترین مسیرهای افزایشی را پیدا میکند. وی علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 2005 جایزه Harry H. Goode Memorial و در سال 2008 جایزه Karl V. Karlstrom Outstanding Educator را نیز دریافت کرده است. رابرت تارژان بعدها در زمینه جریان شبکهای کارآمد، به همراه دن اسلیتور و اندرو گلدبرگ، به طراحان شبکهها در تعیین ظرفیت هر پیوند به منظور بهبود جریان در شبکه، خواه شبکه انتقال نفت باشد خواه شبکه تلفن، کمک شایانی کرد. وی علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1983 جایزه Nevanlinna Prize in Information Science، در سال 1984 جایزه National Academy of Sciences Award for Initiatives in Research، در سال 1993 جایزه Honorable Mention, Lanchester Prize of the Operations Research Society of America ، در سال 2004 Blaise Pascal Medal in Mathematics and Computer Science و... را نیز دریافت کرده است.
1987
جان کوک فعاليتهای بسيار درخشانی در طراحي معماري RISC و كمك به طراحي اصول كلي كامپايلرها داشت. بهينهسازيهايي كه وي در زمينه طراحي كامپايلرها انجام داد، زمينهساز پديد آمدن زبانهاي سطح بالايي نظير فرترن، سي و پاسكال شد. اين بهينهسازيها باعث شدند زبانهاي برنامهنويسي High Level صاحب كارآمدي و تواناييهايي همانند زبانهاي نزديك به زبان ماشين شوند. ابداع مهم و كمتر شناختهشده كوك، شبيهسازي منطق يا Simulation Logic بود. وي توانست شبيهساز خاصمنظورهاي را با نام Yorktown Simulation در سال 1980 طراحي كند كه بسيار سريعتر از ديگر شبيهسازهاي منطق كار ميكرد و ميتوانست كامپيوتر را به سطح يك دروازه منطق ارتقا دهد. اين دروازه ميتوانست پاسخهاي سريعتري را براي استدلالها يا استنتاجها بيابد. هماكنون نيز از اين موتورهاي شبيهساز به نحو گستردهاي در صنايع استفاده ميشود. جان کوک به پاس خدمات شایانش در طراحی و تئوری کامپایلرها، معماری سیستمهای بزرگ، مجموعه کاهش یافته دستورالعملهای محاسباتی RISC و... جایزه تورینگ را دریافت کرد. وی علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1989 جايزه پيشگام در نوآوري كامپيوتر Computer Society Computer Pioneer IEEE، در سال 1991 و مدال ملي فناوري (National Medal of Technology)، در سال 1992 جایزه نوآور، در سال 1994 مدال ملی علوم National Medal of Science و ... را نیز دریافت کرد.
1988
ایوان ساترلند گرافيكهاي سهبعدي شبكه سيمي را ساخت كه در نخستین شبيهسازي كامپیوترهاي توليد شده به كار گرفته شد. ایوان ساترلند یک برنامه کامپیوتری را در سال 1963 میلادی ارائه کرد که به کاربر امکان میداد به صورت محاورهای تصاویری را روی یک لامپ تصویر ترسیم کند. وی به دلیل پیشگامی و مشارکتهایش در گرافیک کامپیوتری که با Sketchapd شروع شد و سپس ادامه یافت، منتخب دریافت جایزه تورینگ شد. ایوان ساترلند علاوه بر جایزه تورینگ، جوایز متعدد دیگری از جمله جایزه National Academy of Engineering First Zworykin در سال 1972، جایزه IEEE Emanuel R. Piore در سال 1986، جایزه Award Leadership از مجله کامپیوتر ورلد در سال 1987، جایزه ACM Software System در سال 1993و مدال IEEE John von Neumann در سال 1998 را نیز دریافت کرده است.
1989
ویلیام کاهان یکی از مهمترین کارشناسان محاسبات ممیز شناور است و به دلیل سهم اساسیاش در تجزیه و تحلیل عددی، منتخب دریافت جایزه تورینگ شد. وی زندگی خود را به «ساختن جهان امن برای محاسبات عددی» اختصاص داده است و همچنین یکی از مخالفان منطق فازی است. کاهان اعتقاد دارد که فازیسازی، نوعی آسانگیری علمی است و حاصل آن شعارهایی عامه پسند است که نظام سخت کار علمی و مشاهدات دقیق و صبورانه علمی را به همراه ندارد. ویلیام کاهان علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1972 جایزه First ACM George. E. Forsythe Memorial و در سال 2000 جایزه IEEE Emanuel R. Piore را نیز دریافت کرده است.
1990
فرناندو کورباتو در سال 1961 میلادی موفق به یافتن راهی برای به اشتراکگذاشتن زمان کامپیوتر بین چند کاربر شد. اشتراک زمانی (Time Sharing) به استفاده همزمان از سیستم کامپیوتر توسط چند کاربر گفته میشود که در این روش میتوان به طور همزمان چند برنامه کاربردی جداگانه را به اجرا درآورد. فرناندو کورباتو علاوه بر جایزه تورینگ، در سال 1966 جایزه IEEE W. W. McDowell، در سال 1980 Harry Goode Memorial، در سال 1982 IEEE Computer Society Computer Pioneer Award، در سال 1998 NEC Corporation Foundation Computers & Communication (C&C) Prize را نیز به خود اختصاص داد.
1991
رابین میلنر به دلیل سه دستاورد کامل و متمایز LCF، ML و CCS موفق به دریافت جایزه تورینگ شد.LCF منطق توابع قابل محاسبه، نخستین تئوری مبتنی بر برنامه کاربردی برای ماشینهای مورد استفاده در ساختوساز است.ML یک زبان برنامهنویسی تابعی است که توسط گروهی به سرپرستی رابین میلنر در اواخر دهه 1970 در دانشگاه ادینبرگ گسترش یافت و قواعد نحوی آن الهام گرفته شده از ISWIM است. CCS هم یک نظریه عمومی از همزمانی است.رابین میلنر علاوه بر جایزه تورینگ، موفق به دریافت جوایز دیگری از جمله جایزه British Computer Society Technical در سال 1987و مدال Royal Society of Edinburgh در سال 2004 نیز شده است.
1992
باتلر لامپسون به دلیل توسعه محیطهای محاسبات شخصی و توزیع شده و فناوریهای اجرای آنها مانند ایستگاههای کاری، شبکه، سیستمعامل، سیستمهای برنامهنویسی، نمایشگرها، امنیت و انتشار اسناد، منتخب دریافت جایزه تورینگ شده است. وی علاوه بر جایزه تورینگ، جوایز بسیار دیگری از جمله ACM Software Systems Award، جایزه IEEE Computer Society, Computer Pioneer مدال IEEE von Neumann، جایزه National Academy of Engineering’s Draper را نیز دریافت کرده است.
1993
یوریس هارتمانیس و ریچارد استیرنز به واسطه مقالههای بنیادینشان که اساس و بنیاد شاخههای نظریه پیچیدگی محاسباتی است، موفق به دریافت جایزه تورینگ شدند.
1994
ادوارد فایگنباوم و راج ردي به دلیل پیشگامی در طراحی سیستمهای هوش مصنوعی در مقیاس بزرگ، نشان دادن اهمیت کاربردی و تأثیر تجاری بالقوه فناوری هوش مصنوعی، منتخب دریافت جایزه تورینگ شدند. راج ردي (پژوهشگر هوش مصنوعي در دانشگاه كارنگي ملون)يكي از پيشگامان شناسايي گفتار نيز هست. وی بخش بزرگي از زندگي حرفهاياش را صرف تلاش براي يافتن راههايي کرده است که با کمک آنها فناوري را در اختيار فقرا قرار دهد. ادوارد فایگن باوم به عنوان پدر «سیستمهای خبره» یا Expert Systems شناخته میشود. نام او در سال ۲۰۱۱ به واسطه تأثیرش درحوزه هوش مصنوعی در تالار مشاهیر هوش مصنوعی IEEE Intelligent Systems ثبت شد.
1995
مانوئل بلام به دلیل سهم بسزایش در بنیانگذاری نظریه پیچیدگی محاسباتی و کاربرد آن در رمزنگاری و کنترل کردن برنامه، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد. برخی از کارهای دیگر او شامل یک پروتکل برای مسئله شیر و خط از راه دور، الگوریتم انتخاب زمان خطی، مولد اعداد تصادفی و اخیرا پازل captcha است.
1997
داگلاس انگلبارت به دلیل کارهای خود در رابطه با چالشهای تعامل انسان و کامپیوتر شهرت یافت. نتیجه این چالشها اختراع ماوس کامپیوتر، توسعه ابرمتن، شبکههای کامپیوتری و واسط گرافیکی کاربر بودهاست. او طرفدار و متعهد به توسعه و استفاده از کامپیوتر و شبکه کامپیوتری برای کمک به مقابله با مشکلات فزاینده و پیچیده جهان به صورت فوری است. وی به دلیل ارائه چشماندازی الهامبخش از آینده محاسبات تعاملی و اختراع فناوریهای کلیدی برای کمک به این چشمانداز، منتخب دریافت جایزه تورینگ شد.
1998
جیمز گری به دلیل سهم بسزایش در پایگاههای داده، تحقیقات در زمینه پردازش تراکنشها و رهبری فنی در پیادهسازی سیستم، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد.
1999
فردریک بروکس عبارت نفر - ماه یا عبارات مشابه آن نظیر نفر - ساعت یا نفر - روز را وارد پروژههای نرمافزاری کرد و اساس مدیریت چنین پروژههایی را برای نخستینبار تبیین كرد. وی كار بسیار بزرگی را برای آیبیام انجام داد و آن مدیریت و سرپرستی گروه توسعه كامپیوترهای بسیار موفق System 360 و سیستمعامل ویژه آن یعنی 360 OS بود. همین كار درخشان پایهگذار نسلهای بعدی مینفریمها شد و زبان ماشین و سیستمعامل آن تا همین چند سال قبل در دانشگاهها تدریس میشد. وی با ساخت این كامپیوترها، برای نخستینبار اصطلاح معماری كامپیوتر را نیز ابداع كرد و آن را بارها در نوشتههای خود به كار برد. او سالهای بعد را به تحقیق در زمینههای سیستمهای بیدرنگ، گرافیك كامپیوتری سهبعدی و محیطهای مجازی گذراند.
2000
آندرو یائو به دلیل سهم بسزایش در نظریه محاسبات، شامل تئوری مبتنی بر پیچیدگی توالی اعداد شبه تصادفی، رمزنگاری و پیچیدگیهای ارتباطی، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد.
2001
اولهیوهان دال و کریستن نیگارد به دلیل ایدههای مؤثرشان در ظهور برنامهنویسی شیءگرا از طریق طراحی زبان سیمولا موفق به دریافت جایزه تورینگ شدند. سیمولا یک نام برای دو زبان برنامهنویسی سیمولا 1 و سیمولا 67 است. این زبانها در واقع نوعی تکامل یافته از الگول ۶۰ هستند و تقریباً به آن وفادار ماندهاند. سیمولا در طیف وسیعی از کاربردها مانند شبیهسازی طرحهای VLSI، مدلسازی فرآیند، پروتکلها، الگوریتمها و برنامههای کاربردی دیگر مانند حروفچینی، گرافیک کامپیوتری و آموزش و پرورش استفاده شده است.
2002
رونالد ريوست، لئونارد آدلمن و یک محقق دیگر الگوريتم RSA را ابداع کردند که براي توليد امضاي ديجيتال اوليه از آن استفاده ميشد. البته اين الگوريتم تنها در سطح پايين مفهومي از امضاي ديجيتال تعريف شده بود و امنيت چنداني نيز نداشت. آنها به دلیل سهم ویژه و قوه ابتکار خود برای ساختن کلید عمومی رمزنگاری که در عمل قابل استفاده بود، منتخب دریافت جایزه تورینگ شدند.
2003
آلن کی به دلیل پیشگامی در بسیاری از ایدهها در ریشه زبانهای برنامهنویسی شیءگرای معاصر، همچنین رهبری گروه توسعهدهنده اسمالتاک و سهم اساسیای که در محاسبات شخصی ایفا کرده است، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد. یک برنامه اسمالتاک توصیف یک روند محاسباتی پویا را نشان میدهد. هدف از خلق اسمال تاک، پیریزی دنیای جدیدی از محاسبات بود که در «همزیستی انسان و ماشین» مجسم میشد.
2004
وینتون سرف و رابرت کان در فاصله سال 1973 تا 1974 طرح شبکهای بینالمللی را با نام پروتکل کنترل انتقال (TCP) ارائه دادند. با جدا کردن این پروتکل به دو بخش جداگانه و نامگذاری آن به پروتکل اینترنت IP، نام طرح به TCP/IP تغییر یافت. طرحی که قرار بود پیامها را به اجزای کوچکتری به نام دیتاگرام تبدیل کرده و در مقصد دوباره آنها را به حالت اولیه برگرداند و خطا و اشتباه سیستم را هم کنترل کند. این طرح به عنوان تنها استاندارد ارتباطی اینترنت در سالهای آینده مورد استفاده و بهرهبرداری عمومی قرار گرفت. وینتون سرف بعدها لقب پدر اینترنت را به خود اختصاص داد.
2005
پیتر ناور به دلیل تلاشهای چشمگیرش برای طراحی زبانهای برنامهنویسی و تعریف الگول 60، طراحی کامپایلر، هنر برنامهنویسی و ممارست در آن، منتخب دریافت جایزه تورینگ شد.
2006
فرانسیس آلن کارش را با تدریس ریاضی کاربردی به کودکان شروع کرد. وی به علت شرایط بد مالی مجبور شد تا برای پرداخت بدهیهایش در شرکت آیبیام بهکار مشغول شود. وی مدت کوتاهی در آنجا به تدریس پرداخت. پس از آن در زمینه بهینهسازی و توسعه کامپایلرها شروع به کار کرد و سپس به طراحی و ساختاربندی زبانهای برنامهنویسی پرداخت و بهسرعت پیشرفت کرد. در سال ۱۹۸۹ نخستین زنی بود که در شمار اعضای کلیدی آیبیام درآمد و در سال ۱۹۹۵ نیز به سمت رئیس آکادمی فناوری این شرکت انتخاب شد. وی به دلیل فعالیتهای پیشگامانهاش در زمینه روشهای بهینهسازی تئوری و کاربردی کامپایلر که پایهگذار کامپایلرهای بهینه مدرن و اجرای موازی اتوماتیک شد، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد.
2007
ادموند کلارک، آلن امرسون و ژوزف سیفاکیس به دلیل کار روی گسترش کنترل مدل (Model Checking) به یک فناوری بسیار مؤثر قابل تأیید که به طور گستردهای در بخش نرمافزار و سختافزار مورد استفاده قرار میگیرد، برنده جایزه تورینگ شدند .
2008
باربارا لیسکوف استاد دانشگاه امآیتی است و به درجه Institute Professor که بالاترین درجه استادی در این دانشگاه است، نائل آمده است. وی دومین زنی است که موفق به دریافت جایزه تورینگ شد. وی همچنین در سال 2004 مدال جان فون نویمان را نیز دریافت کرد. لیسکوف زبان برنامهنویسی CLU و Argus را ابداع کرده و همراه جانت ویگ، اصل جانشینی لیسکوف را اثبات کرده است.
2009
چارلز ثاکر به دلیل طراحی پیشگامانه و به تحقق رساندن نخستین کامپیوتر شخصی پیشرفته (Xerox Alto) و کمک در پایهریزی شبکههای محلی (LAN)، ایستگاههای کاری چند پردازندهای و تبلتهای شخصی، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد.
2010
لسلی والینت به دلیل سهم بسیار در ایجاد تحول در نظریه محاسبات، probably approximately correct (PAC) learning، پیچیدگی محاسبات جبری و شمارش و تئوری محاسبات موازی و توزیع شده، موفق به دریافت جایزه تورینگ شد.
لینک های مرتبط:
http://en.wikipedia.org/wiki/Turing_Award
http://amturing.acm.org
مکتب ریاضیات: اولین مدرسه مجازی ریاضی در ایران